Antoni Łukasz Crutta (1727 Wenecja – 11.06.1802 Lewiczyn) – albański polityk, tłumacz języków orientalnych i poseł do Turcji na dworze króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, związany z Lewiczynem związkami rodzinnymi, spoczywa na cmentarzu przykościelnym w Lewiczynie.
Jego córką była Eliza Bedlińska, żona gen. Wojciecha Piotra Bedlińskiego (†1822), właściciela dóbr Lewczyńskich.
Schyłek życia spędził Crutta w Lewiczynie, gdzie też został pochowany. Miejsce jego spoczynku wieńczy okazały obelisk.
Od kilku już lat – w efekcie inicjatywy regionalisty Andrzeja Zygmunta Roli – Stężyckiego – w porozumieniu z dr Dorotą Horodyską – prezeską Towarzystwa polsko – albańskiego, uruchomiona została procedura, zmierzająca do upamiętnienia tego polityka. W jej to wyniku dyrekcja i uczniowie Publicznej Szkoły Podstawowej im. UNICEF w Lewiczynie, mieszkańcy i władze Gminy Belsk Duży, nawiązali kontakt z Ambasadą Republiki Albanii w Warszawie i od roku 2023 organizowana jest w Lewiczynie cykliczna uroczystość poświęcona Antoniemu Łukaszowi Crutcie.
W dniu 10.09.2026 o godz. 12.oo na placu przykościelnym w Lewiczynie, ponownie spotkali się: przedstawiciele Ambasady Republiki Albanii i Pani Ambasador Mimoza Halimi, wójt Gminy Belsk Duży – Władysław Piątkowski, przewodniczący Rady Gminy – Zbigniew Byrski, radni i kierownicy referatów gminy oraz dyrektorzy i uczniowie szkół podstawowych w Lewiczynie, Belsku Dużym i Zaborowie.
Po wysłuchaniu hymnów Polski i Albanii – wykonanych przez orkiestrę dętą jednostki OSP w Lewiczynie – wygłoszeniu okolicznościowych referatów i złożeniu wieńców, uroczystość przeniesiono do lokalu Publicznej Szkoły Podstawowej im. UNICEF w Lewiczynie, gdzie uczniowie zorganizowali panel dyskusyjny, związany z osobą Antoniego Łukasza Crutty. Gośćmi panelu byli: Pani Ambasador Mimoza Halimi, prof. Janusz Zawiła – Niedźwiecki – potomek po kądzieli ww. Łukasza Antoniego Crutty, dziekan Wydziału Zarządzania Politechniki Warszawskiej, dr Krzysztof Perzyna – historyk, nauczyciel w Lewiczynie i Andrzej Zygmunt Rola – Stężycki – historyk, regionalista, dyrektor Instytutu Genealogii.
Zakończeniem uroczystości były rozmowy przy kawie i znakomicie zaopatrzonym bufecie.
Te doroczne uroczystości znakomicie pogłębiają wzajemne relacje. Są one też wielką lekcją historii i patriotycznych postaw.
Karolina Tomaszewska
